Verbond Verzekeraars: eerlijk over woekercompensatie!?

Vooral in de jaren negentig zijn massaal beleggingsverzekeringen verkocht aan klanten die geen idee hadden over de werking van deze producten. Stom van die klanten inclusief ondergetekende. Zij waren verblind door ogenschijnlijk mooie eindkapitalen die volgens de verzekeraars binnen bereik zouden liggen bij beleggingsrendementen van 10 of 12%. En door de bijna dwangmatige fiscale faciliteiten die de overheid indertijd voor deze producten in petto had. Verkopers van deze producten die zich adviseurs noemden waren vaak vooral scherp op de hoge afsluitprovisies en bonussen; doorgaans ontvingen zij direct bij afsluiten 1 tot 2 volledige jaarpremies. Dat was voor klanten doorgaans onbekend. En dus ook dat alleen bij hele hoge beleggingsrendementen het gat dat die afsluitprovisie in de polis slaat binnen een redelijke termijn enigszins kan herstellen. Uiteraard hadden verzekeraars uit kunnen (en moeten) leggen wat er zou gebeuren bij lagere rendementen van bij voorbeeld 4% of 2%. Maar dan waren er weinig polissen verkocht!

Ik heb zelf tegenwoordig een behoorlijke kennis van de werking van deze producten na 15 jaar werkervaring bij verzekeraars. Maar ook dan kost het ook nog heel veel moeite om een goed antwoord te krijgen op de vraag: "wat zijn (gespecificeerd in euro's) de oorzaken van het feit dat mijn polis na 16 jaar 30% minder waard is dan de inleg, terwijl het beleggingsfonds een gemiddeld jaarrendement van 4% heeft behaald?". Mijn verzekeraar (Nationale Nederlanden) verschafte mij weliswaar op aanvraag vrij snel een hoop gegevens over de manier waarop kosten werden onttrokken. Maar voordat ik bovenstaande vraag echt kon beantwoorden was ik 40 uur eigen tijd en EUR 2.000 aan kosten voor een goede adviseur en een actuarieel bureau verder. Met het model dat ik nu heb kan ik precies zien waar in de 16 verstreken polisjaren, het positieve beleggingsrendement is gebleven plus 30% van mijn inleg. Ook kan ik zien hoe de poliswaarde zich in de resterende jaren zal ontwikkelen bij door mij zelf te kiezen toekomstige rendementsprognoses. Ten slotte kan ik zelf nu uitrekenen hoe hoog over achttien jaar (2028!) de "woekercompensatie" kan zijn voor te hoge kosten van zestien jaar geleden (1996). "Klant aan het stuur" heet dat tegenwoordig. En erg nodig om nu wel de juiste beslissingen te kunnen nemen: voortzetten, premievrij maken, afkopen, oversluiten naar banksparen, compensatie voorstel wel of niet accepteren enz. Slechte zaak dat verzekeraars die rekenmodellen niet gewoon online zetten of minimaal ter beschikking stellen aan goede adviseurs. In plaats daarvan gaan klanten ergens in de loop van 2011 (!) waarschijnlijk een onbegrijpelijk en oncontroleerbaar "woekercompensatievoorstel" krijgen. Als het tenminste lukt, want volgens de verzekeraars is het hééééél erg ingewikkeld. Offertesoftware bouwen was blijkbaar veel makkelijker ondanks het feit dat het doorrekenen van een woekerpolis in feite op dezelfde manier gebeurt (alleen op basis van werkelijke fondskoersen).

Toch een lichtpunt nu: het Verbond ven Verzekeraars heeft onlangs voor een fictieve polis een doorrekening gemaakt en de uitkomsten daarvan keurig transparant weergegeven op de nieuwe website www.meerovercompensatieregelingen.nl. Klik op de link hiernaast en scroll naar beneden waar u het rekenvoorbeeld van de beleggingsverzekering vindt. Jammer dat ze nog even nalaten om voor de klant wat cijfertjes op te tellen tot totalen en wat conclusies te vermelden. Dan doen we dat dus maar weer zelf, best leuk werk! Kijkt u even mee bij het overzicht van het Verbond van de waardeontwikkeling van deze voorbeeld polis:

1. direct is te zien dat in de eerste vijf jaar hoge kosten worden onttrokken voor afsluitprovisie en "eerste kosten verzekeraar". Dit slaat direct een fiks "gat" in de poliswaarde: na vijf jaar is EUR 10.800 ingelegd en bedraagt de waarde EUR 6.759. Let op, deze waardedaling van bijna 40% komt tot stand bij een POSITIEF beleggingsrendement van 6% per jaar. Als het rendement ook daarna 6% per jaar blijft, duurt het toch nog tot jaar 13 voordat de klant een poliswaarde heeft die gelijk is aan zijn inleg en er ruimte komt voor waardeopbouw. Als de rendementen in de eerste polisjaren lager zouden zijn dan 6% (niet eens perse negatief) dan kan het wel 15 of 20 jaar duren voordat de polis een beetje hersteld is van de provisieaanslag. Zou de klant van deze polis indertijd gekocht hebben als hem was verteld dat bij een toch best mooi rendement van ieder jaar 6% hij gedurende de eerste 12 jaar op verlies zou staan? Ik niet in ieder geval.

2. Laten we eens aannemen dat de polis momenteel halverwege is. Uit het rekenvoorbeeld van het Verbond blijkt dan de waarde ontwikkeling op basis van "werkelijk" versus "kostennorm" als volgt te zijn:

     "werkelijk"        "kostennorm"
inleg 21.600 100%        21.600 100%
premie overl. verz. -1.936 -9%   -1.848 -9%
kosten -8.148 -38%   -6.519 -30%
rendement 12.578   58%       16.221 75%
eindwaarde 24.094 111%   29.454 136%

We zien dat na 15 jaar er op basis van 6% per jaar een beleggingsrendement is gemaakt van EUR 12.578. Dit gaat echter grotendeels op aan de overlijdensrisicoverzekering en kosten voor de tussenpesoon en de verzekeraar. Bij toepassing van de met de consumentenstichtingen overeengekomen kostennorm is de waarde van de polis na 15 jaar EUR 5.360 hoger. Dit komt omdat volgens de kostennorm de kosten lager zijn, maar vooral ook omdat deze later worden onttrokken waardoor een veel beter rendement voor de klant ontstaat. Indien verzekeraars de compensatie nu zouden toepassen in plaats van aan het einde van de looptijd zou er derhalve EUR 5.360 gecompenseerd worden. Hieronder zal duidelijk worden waarom verzekeraars dit niet willen tot nu toe.

3. De waardeontwikkeling van de polis over de gehele looptijd ziet er als volgt uit:

     _"werkelijk"                      "kostennorm"  
inleg   43.200 100%    43.200 100%
premie overl. verz.  - 3.264 -8%   - 2.766 -6%
kosten -21.798 -50%   -28.812 -67%
rendement  64.759   150%     71.690 166%
eindwaarde  82.897 192%    83.312 193%

Nu wordt het grote belang voor verzekeraars duidelijk om de polis door te laten lopen tot aan het eind van de looptijd. Het geld verdienen begint niet alleen voor de klant pas in de latere jaren, voor de verzekeraar geldt dit ook. Van de EUR 8.148 aan kosten in de eerste 15 jaar moest 5*EUR 561,60=EUR 2.808 betaald worden aan de tussenpersoon. De verzekeraar haalde derhalve in die periode voor zichzelf een "schamele" EUR 8.148-2.808 = EUR 5.340 binnen. In de laatste jaren van de polis komt daar echter nog EUR 21.798 -/- 8.148= EUR 13.650 bij. De verdiensten voor de verzekeraar liggen dus voor 13.650/(5.340+13.650) = 72% in de tweede helft van de polis. Mocht u zich dus afgevraagd hebben waarom te hoge kosten in het verleden niet direct maar pas aan het einde van de looptijd worden vergoed, dan weet u nu het antwoord: de woekercompensatie wordt gewoon gebruikt om de klant de polis (die hij op basis van zwaar ontoereikende informatie ooit heeft aangeschaft) tot aan het einde uit te laten zitten. In ruil voor het binnen kunnen halen van de volle buit van EUR 21.798 waarvan een klein stukje voor de tussenpersoon, keert de verzekeraar dan ook graag tezijnertijd de vorstelijke compensatie van EUR 83.312-82.897 = EUR 415 uit.

Uit het rekenvoorbeeld van het Verbond wordt ook "fraai" duidelijk hoe de systematiek van de compensatieregelingen in elkaar zit. Want hoe is het bedrag dat het Verbond berekend opgebouwd:

a. om te beginnen de overlijdensrisico premie; de klant krijgt na 30 jaar een bedrag terug van EUR 3.264 -/- 2.766 = EUR 498

b. vervolgens krijgt de klant een compensatie, voor te lage beleggingsopbrengsten. Deze zijn niet het gevolg van te hoge kosten maar van te vroeg onttrokken kosten gedurende de eerste jaren van de polis. De compensatie bedraagt EUR 71.690 -/- 64.759 = EUR 6.931

c. en dan nu het klapstuk: de Stichtigen hebben compensatie voor te hoge overlijdensrisico premies en te lage beleggingsopbrengsten (als gevolg van de vroege onttrekking van eerste kosten) binnengehaald, maar in ruil daarvoor geven ze nota bene HOGERE KOSTEN weg aan de verzekeraar! Ja, u leest het goed. De totale kosten onttrekking onder de compensatieregeling bedraagt EUR 28.812 terwijl deze in werkelijkheid "slechts" EUR 21.798 zouden bedragen. Of u (aan het einde van de looptijd, dat dan weer wel) nog even EUR 28.812 -/- 21.798 = EUR 7.014 bij wil betalen want de stichtingen vinden (net als meneer Wabeke) een hoger bedrag aan kosten voor de verzekeraar gerechtvaardigd.

Tellen we a, b en c nog even op: EUR 498 + 6.931 -/- 7.014 = EUR 415 compensatie voor de klant. Uit te betalen in de (verre) toekomst. En onder de voorwaarde dat de volle looptijd wordt uitgezeten uiteraard. Duidelijk is het wel, deugen doet het niet.

Ten slotte:

Ik heb enige tijd geleden aan zowel het Verbond van Verzekeraars, Aegon (omdat die "Eerlijk" zo hoog in het vaandel voeren) en de beide stichtingen gevraagd waarom deze bizarre compensatie methode is afgesproken. Van het Verbond en Aegon heb ik schriftelijke reacties gekregen, de Stichtingen hebben niet gereageerd. Zowel het Verbond als Aegon voeren de volgende "argumenten" aan:

1. Het zijn de consumenten Stichtingen die aandrongen op compensatie achteraf in plaats van nu. Een vreemd argument want volstrekt helder is dat dit niet in het belang is van de klanten die zij menen te moeten vertegenwoordigen. En ook opvallend dat Achmea/Interpolis als enige wel heeft ingezien dat compensatie voor schade die veroorzaakt is in het verleden zo snel mogelijk behoort plaats te vinden en niet pas in de (verre) toekomst. En blijkbaar de Stichtingen wel heeft kunnen overtuigen!
2. Indien compensatie in 2011 wordt bijgeboekt op de polis heeft dat volgens het Verbond en Aegon grote nadelige financiele gevolgen voor de verzekeraars. Dat klopt wel denk ik. Ook uit het rekenvoorbeeld van het Verbond blijkt om te beginnen dat de compensatie lager wordt naarnate de klant langer in de polis gevangen wordt gehouden. Daarnaast (en Aegon spreekt deze vrees ook eerlijk uit in haar schriftelijke reactie aan mij) zullen klanten met de compensatie op zak, massaal de polissen overzetten naar moderne bankspaarproducten omdat de kosten voor de klant hierbij aanzienlijk lager zijn.
3. Aegon heeft daarnaast nog aangevoerd dat bij toekomstige rendementen hoger dan 6% (ook voor obligatiefondsen) in veel gevallen de compensatie voor de klant hoger uit zal vallen bij uitkering aan het einde van de looptijd. Het kan dus volgens Aegon in het belang van de klant zijn om af te wachten wat de werkelijke rendementen gaan worden de komende jaren volgens Aegon. Ik zou daarop wilen zeggen: misschien een goed idee de klant eens te vragen wat hij / zij graag wil?

We zullen zien hoe de woekerpolisaffaire zich verder ontwikkelt. Gaan verzekeraars alsnog klanten "aan het stuur" van hun eigen polis zetten? Ze zeggen van wel. Recent is door het Verbond toegezegd dat verzekeraars klanten actief gaan wijzen op de mogelijkheid hun polis aan te passen of om te zetten naar een modern product zoals banksparen. Daarbij zal het noodzakelijk zijn dat klanten (met hulp van een goede adviseur) een goed en controleerbaar inzicht hebben in de waardeontwikkeling van hun woekerpolis en de gevolgen van de compensatieregeling. Want opnieuw besluiten nemen zonder kennis en begrip van zaken zoals dat gebeurde bij de aankoop van woekerpolissen zal niemand willen herhalen. De publicatie van het rekenvoorbeeld op de nieuwe site www.meerovercompensatieregelingen.nl lijkt in ieder geval een goed eerste stapje te zijn in de juiste richting. Volledige transparantie over verleden en toekomst van de woekerpolis en een snelle afwikkeling van de compensatie zal verzekeraars nog veel extra geld kosten. Daartegenover staan echter voordelen die een veelvoud waard zijn: werkelijk afsluiten van dit dossier scheelt jarenlang gedoe en veel kosten. Schoon schip maken is de enige weg naar echt herstel van vertrouwen. En voor de aanbieders die hun moderne (bankspaar-) producten goed voor elkaar hebben liggen er ook weer mooie commerciele kansen als het "omzetten" van woekerpolissen echt los gaat komen! Tegen lagere marges maar met tevreden klanten. Onbetaalbaar!

 

januari 2010 Bert Jan Tiesinga - New Flame BV



print deze pagina naar pdf Print deze pagina naar .pdf


Geef een reactie

U kunt alleen reacties geven als u bent ingelogd. Heeft u nog geen account dan kunt u zich gratis aanmelden.

Reacties

MaartenK | 05-01-2011
Goed onderzoek! Door het rekenwerk zou je kunnen concluderen, dat het gunstig kan zijn, een beleggingspolis die halverwege de looptijd is, nu af te kopen of om te zetten en daarbij een hogere compensatie te toucheren dan je op de einddatum zou krijgen. Helaas werkt dat niet volgens de met de stichtingen overeengekomen regelingen die ik ken. Dan wordt de polis over de resterende looptijd doorgerekend met een rendement van 6%, de daarmee te bereiken compensatie op de einddatum wordt verlaagd in de verhouding van de wel betaalde premie tot de totaal over de gehele looptijd te betalen premie en vervolgens contant gemaakt. Laat onverlet de mogelijkheid zo'n voorstel aan te vechten als individuele polishouder, maar oppassen dus!

Woekercompensatie op zijn Wabeke's

U kunt de video alleen bekijken als u Flash heeft geïnstalleerd.
banner